Bảo hiểm hàng hóa là chi phí nhỏ nhưng bảo vệ lớn. Điều kiện A B C, cách tính phí và quy trình khiếu nại khi hàng hư hỏng.
Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển quốc tế là chi phí nhỏ nhưng có thể quyết định bạn có mất trắng hay được bồi thường khi hàng hư hỏng, mất mát. Nhiều doanh nghiệp bỏ qua vì nghĩ rủi ro thấp, đến khi sự cố xảy ra mới thấy trách nhiệm của hãng vận chuyển rất hạn chế.
Bài viết giải thích vì sao cần bảo hiểm, các điều kiện bảo hiểm phổ biến, cách tính phí, quy trình khi xảy ra tổn thất, hồ sơ khiếu nại và lưu ý để mua đúng loại, đủ giá trị.
Vì sao cần bảo hiểm hàng hóa
Trách nhiệm của hãng tàu hoặc hãng bay theo quy định quốc tế thường bị giới hạn ở một mức thấp tính theo trọng lượng hoặc số kiện, thấp hơn nhiều giá trị thực của hàng. Ngoài ra nhiều rủi ro như thiên tai, tai nạn chung, cháy nổ có thể được miễn trách.
Bảo hiểm hàng hóa bù đắp khoảng trống này: khi hàng bị mất hoặc hư hỏng do các rủi ro được bảo hiểm, bạn được bồi thường theo giá trị đã mua. Với hàng giá trị cao hoặc dễ hư hỏng, đây là khoản đầu tư rất đáng.
Hình 1: Xếp thùng hàng lên xe tải có thùng kín – minh họa cho mục «Vì sao cần bảo hiểm hàng hóa» của bài viết «Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển quốc tế: điều kiện, phí và cách khiếu nại»
Ai mua bảo hiểm và theo điều kiện giao hàng nào
Việc ai mua bảo hiểm phụ thuộc điều kiện giao hàng. Với CIF và CIP, bên bán mua bảo hiểm cho bên mua nhưng thường ở mức tối thiểu. Với FOB, FCA, EXW, bên mua tự lo. Với DAP, DDP, bên bán chịu rủi ro đến địa điểm đích nên bảo hiểm là việc của họ.
Dù theo điều kiện nào, hãy kiểm tra mức bảo hiểm có đủ không. Bảo hiểm tối thiểu của CIF thường chỉ theo điều kiện cơ bản. Xem bài Incoterms 2020 và bài DAP và DDP khác nhau thế nào.
Các điều kiện bảo hiểm phổ biến
Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển thường theo ba mức điều kiện: điều kiện A (rủi ro toàn bộ, rộng nhất), điều kiện B và điều kiện C (hẹp hơn, chỉ bảo hiểm các rủi ro nêu cụ thể). Điều kiện A có phí cao hơn nhưng phạm vi bảo hiểm rộng, phù hợp hàng giá trị.
Mỗi điều kiện có các loại trừ riêng như hao hụt tự nhiên, bao bì không đạt, chậm trễ, lỗi của người được bảo hiểm. Hãy đọc kỹ phần loại trừ.
| Điều kiện | Phạm vi | Phù hợp |
|---|
| A | Mọi rủi ro, trừ loại trừ | Hàng giá trị cao, dễ hư hỏng |
| B | Một số rủi ro nêu cụ thể | Hàng thông thường |
| C | Rủi ro chính (cháy, chìm đắm...) | Hàng rời, giá trị thấp |
Hình 2: Tàu container hành trình trên biển, có tàu lai đi cùng – minh họa cho mục «Các điều kiện bảo hiểm phổ biến» của bài viết «Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển quốc tế: điều kiện, phí và cách khiếu nại»
Cách tính giá trị bảo hiểm và phí
Giá trị bảo hiểm thường tính bằng giá CIF cộng một khoản (thường khoảng mười phần trăm) để bù chi phí và lợi nhuận kỳ vọng. Phí bảo hiểm là tỷ lệ phần trăm của giá trị bảo hiểm, phụ thuộc loại hàng, tuyến, phương thức vận chuyển, điều kiện bảo hiểm và lịch sử tổn thất.
Hàng dễ vỡ, hàng lạnh, tuyến rủi ro cao có phí cao hơn. Mua bảo hiểm thấp hơn giá trị thật (bảo hiểm dưới giá trị) sẽ chỉ được bồi thường theo tỷ lệ.
Hãy khai đúng giá trị và loại hàng; khai sai có thể bị từ chối bồi thường.
Quy trình khi xảy ra tổn thất
Ngay khi phát hiện hư hỏng hoặc thiếu hàng, cần lập biên bản tại chỗ với đại diện hãng vận chuyển hoặc kho, chụp ảnh và giữ nguyên hiện trạng. Thông báo cho công ty bảo hiểm trong thời hạn quy định, thường sớm nhất có thể.
Nếu nhận hàng có dấu hiệu bất thường, ghi chú vào biên bản giao nhận trước khi ký. Việc ký nhận "hàng nguyên vẹn" khi chưa kiểm tra có thể làm yếu cơ sở khiếu nại.
Hình 3: Ký tên vào văn bản, hợp đồng – minh họa cho mục «Quy trình khi xảy ra tổn thất» của bài viết «Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển quốc tế: điều kiện, phí và cách khiếu nại»
Hồ sơ khiếu nại bồi thường
Hồ sơ thường gồm giấy chứng nhận bảo hiểm, hóa đơn thương mại, packing list, vận đơn, biên bản hư hỏng, ảnh chụp, thư dự kháng hoặc thông báo cho hãng vận chuyển, báo cáo giám định (nếu có) và bảng tính thiệt hại.
Thời hạn khiếu nại có giới hạn, nên cần chuẩn bị sớm. Hãy lưu đầy đủ chứng từ từ đầu để không bị thiếu khi cần.
Lưu ý khi chọn đơn vị bảo hiểm
Chọn công ty bảo hiểm có uy tín, hiểu rõ điều khoản, quy trình giám định và bồi thường nhanh. So sánh phạm vi, mức miễn thường và loại trừ chứ không chỉ so phí. Hỏi về hỗ trợ khi tổn thất ở nước ngoài.
Đơn vị vận chuyển có kinh nghiệm thường tư vấn được loại bảo hiểm phù hợp. Xem bài rủi ro khi nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài.
Hình 4: Nhân viên đẩy hàng tại cửa nhận hàng của kho – minh họa cho mục «Lưu ý khi chọn đơn vị bảo hiểm» của bài viết «Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển quốc tế: điều kiện, phí và cách khiếu nại»
Checklist mua bảo hiểm hàng hóa
- Xác định ai mua theo điều kiện giao hàng.
- Chọn điều kiện A, B hay C theo loại hàng.
- Giá trị bảo hiểm đủ (CIF cộng phần bù).
- Đọc kỹ loại trừ và mức miễn thường.
- Lưu giấy chứng nhận và chứng từ lô hàng.
- Biết quy trình thông báo, thời hạn khiếu nại.
Câu hỏi thường gặp
Có bắt buộc mua bảo hiểm hàng hóa không?
Không bắt buộc nhưng rất nên với hàng giá trị cao hoặc dễ hư hỏng.
Phí bảo hiểm khoảng bao nhiêu?
Là tỷ lệ phần trăm nhỏ của giá trị bảo hiểm, thay đổi theo hàng, tuyến và điều kiện bảo hiểm.
Điều kiện A khác B, C thế nào?
A bảo hiểm mọi rủi ro trừ loại trừ; B và C chỉ bảo hiểm các rủi ro nêu cụ thể, phạm vi hẹp hơn.
Hàng bị hư thì làm gì trước tiên?
Lập biên bản tại chỗ, chụp ảnh, ghi chú khi nhận hàng và thông báo cho công ty bảo hiểm sớm.
LC TRANS có tư vấn bảo hiểm không?
Có, chúng tôi tư vấn loại bảo hiểm phù hợp cho từng lô.
Liên hệ LC TRANS để được tư vấn và báo giá
Gửi thông tin lô hàng (loại hàng, nơi đi, khối lượng, thể tích, thời gian cần nhận) để LC TRANS tư vấn phương án và báo giá chi tiết.
- Điện thoại: (028) 22408126 - 62721125 - 0903.338.623
- Hotline: 0903.138.623
- Email: kha@lctrans.com.vn
- Địa chỉ: Số 71, Đường Số 16, KP. 2, P. Bình Hưng Hòa, Q. Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh